Chủ tịch Đặng Vũ Minh: Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác vận động trí thức có uy tín, am hiểu và tâm huyết là rất quan trọng

Ngày 31/7/2020 tại Nhà hát Lớn (Hà Nội) Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ nhân dịp kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng (01/8/1930-01/8/2020) Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) có 40 đại biểu là các Trí thức KH&CN tiêu biểu, đại diện các hội thành viên và đơn vị trực thuộc tham dự. Với tư cách khách mời, Chủ tịch LHHVN Đặng Vũ Minh đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị. Sau đây là toàn văn bài phát biểu.

Chủ tịch LHHVN Đặng Vũ Minh phát biểu tại Hội nghị
Chủ tịch LHHVN Đặng Vũ Minh phát biểu tại Hội nghị

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam!
Kính thưa các bác, các đồng chí, các anh, các chị!

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, những người trí thức Việt Nam chân chính và yêu nước bao giờ cũng đứng về phía đất nước mình, bao giờ cũng chia sẻ số phận với nhân dân mình. Trong bài phát biểu ngày hôm nay, tôi xin đề cập tới 4 biện pháp để làm tốt hơn nữa công tác vận động trí thức:

– Biện pháp đầu tiên là phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ, những người làm công tác vận động trí thức, là những người có uy tín, có nhiệt huyết và điều quan trọng hơn cả phải là những người am hiểu mục đích, ý nghĩa việc mình làm, phải thực sự tin vào lời mình nói. Có như vậy mới có thể động viên, mới có thể thuyết phục được người khác.

Là những người đã chứng kiến bao thăng trầm của thời cuộc trong suốt hơn một nửa thế kỷ qua, chúng tôi hiểu rất rõ tầm quan trọng của công tác vận động trí thức đối với việc giữ vững ổn định và phát triển đất nước. 27 năm về trước, mùa Đông năm 1993 tôi được cử đi công tác ở một nước Đông Âu, vào thời điểm mà chế độ xã hội chủ nghĩa ở đấy vừa mới sụp đổ. Do tình hình chính trị bất ổn, kinh tế trì trệ cho nên đời sống nhân dân, kể cả đời sống của các nhà khoa học gặp rất nhiều khó khăn. Tôi còn nhớ, cứ mỗi buổi sáng bước ra khỏi khách sạn, đi qua những người phụ nữ bế con đứng dưới trời tuyết lạnh chìa tay xin tiền, tôi đã không dám nhìn thẳng vào mắt họ bởi vì cách thời điểm đó 20 năm về trước, là một sinh viên khi lần đầu đặt chân đến đây tôi đã được các thầy, các cô, được bạn bè ở đấy hết lòng chăm sóc, giúp đỡ, tạo điều kiện cho học hành. Nay nhìn những bạn bè cũ lâm vào cảnh khó khăn mà không giúp được, lương tâm tôi cảm thấy bị cắn rứt. Trở về nước sau chuyến đi đáng buồn đó, bài học sâu sắc nhất mà tôi rút ra được đó là không thể để tấm bi kịch đó xảy ra với đất nước chúng ta, dân tộc chúng ta. Muốn vậy phải giữ cho đất nước ổn định, muốn vậy phải giữ được lòng dân, phải làm tốt công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức và đó chính là trách nhiệm của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

– Biện pháp thứ hai là phải làm tốt hơn nữa công tác giáo dục chính trị tư tưởng nhằm khơi dậy trong anh, chị em trí thức lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với đất nước, đối với dân tộc. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ này thách thức lớn nhất đối với chúng ta đó chính là cuộc chiến tranh thông tin trên không gian mạng. Cách đây hơn 30 năm, khi nước Đức còn đang bị chia cắt thì chiến tuyến của cuộc chiến tranh lạnh chạy dài theo bức tường Berlin chằng chịt dây thép gai. Thế nhưng ngày hôm nay, chiến tuyến của cuộc chiến tranh thông tin trên không gian mạng bắt đầu từ quán cafe internet, chạy qua ký túc xá sinh viên và len lỏi vào từng căn hộ, từng ngôi nhà của chúng ta. Tôi nói như vậy bởi vì mỗi buổi sáng thức dậy, chúng ta bật màn hình máy vi tính, có thể nhìn thấy đủ mọi khuôn mặt, nghe được đủ loại giọng nói và đọc đủ loại tin: Từ tin đúng, tin đúng một nửa đến tin bịa đặt. Người ta đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau để ngăn chặn những thông tin sai sự thật song cho đến nay tất cả những biên pháp đó đều chưa đem lại những kết quả đáng mong muốn. Cái biện pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn thông tin sai sự thật không phải ở đâu xa lạ, nó nằm trong tim mỗi người chúng ta, đó chính là niềm tin của chúng ta vào luật nhân quả, vào lẽ công bằng, theo đó người tốt phải thắng người xấu, điều thiện phải thắng điều ác. Cái biện pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn những thông tin sai sự thật, đó là niềm tin vào truyền thống quật cường của dân tộc chúng ta, một dân tộc đã trải qua biết bao cuộc chiến đẫm máu, để giữ vững được nền độc lập, để thống nhất được giang sơn. Một dân tộc như vậy bao giờ cũng có những người con quả cảm, sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn để đưa đất nước vượt qua khỏi hiểm nguy. Và ngay cả những người đang trực tiếp chỉ đạo và điều hành cuộc chiến chống đại dich Covid hiện nay phần lớn trưởng thành trong những năm đất nước chúng ta đã đổi mới, song may mắn thay cái truyền thống hào hùng của dân tộc Việt Nam vẫn tiếp tục kế truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, vẫn tiếp tục trường tồn và tỏa sáng. Mỗi khi đất nước chúng ta bị lâm nguy, cái biện pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn những thông tin sai sự thật chính là niềm tin của chúng ta vào sự quyết tâm và nghiêm minh của Đảng và Nhà nước trong việc xử lý những vụ án tham nhũng nghiêm trọng, để cho tài sản chung của chúng ta có được ngày hôm nay bằng mồ hôi, bằng nước mắt, bằng máu của hàng triệu người Việt Nam không thể trở thành tài sản riêng của một vài người, để cho số phận của đất nước chúng ta, của dân tộc chúng ta chỉ có thể nằm trong tay những người không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn là những tấm gương mẫu mực về đạo đức và lối sống. Củng cố những niềm tin đó cho anh chị em trí thức chính là nhiệm vụ của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong những năm sắp tới.

– Biện pháp thứ ba để làm tốt hơn nữa công tác vận động trí thức đó là cần khuyến khích, tạo điều kiện để anh chị em trí thức tham gia vào việc đóng góp ý kiến cho quá trình hoạch định chính sách, nhất là trên lĩnh vực khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, chính sách đối với trí thức và ngay trong cuộc chiến chống lại đại dịch Covid ngày hôm nay, các chuyên gia y tế đang giữ một vai trò hết sức to lớn. Là những người cách đây 17 năm đã từng đối đầu với dịch Sars, cách đây 10 năm đã từng đối đầu với dịch Cúm gia cầm, ngay từ những ngày đầu tiên, khi mà dịch bệnh mới bùng phát, các chuyên gia y tế của chúng ta đã hiểu rất rõ mức độ nghiêm trọng của sự việc và đã tham mưu hết sức chính xác cho Chính phủ. Không phải vô tình mà ngay khi tổ chức y tế thế giới còn chưa công bố đại dịch, chúng ta đã quyết định cho các cháu học sinh nghỉ học để tránh lây nhiễm; không phải vô tình khi trong cả nước chúng ta mới chỉ có hơn chục người lây nhiễm chúng ta đã chuẩn bị nhân lực và cơ sở vật chất để có thể chạy chữa cho hàng nghìn người. Có thể nói, những ý kiến tư vấn độc lập, khách quan và dựa trên cơ sở khoa học của các chuyên gia đóng một vai trò hết sức quan trọng trong vấn để hoạch định chính sách và ở đây tôi muốn nhấn đến vai trò của các trí thức lão thành, các bác là những người có kinh nghiệm chuyên môn rộng rãi, các bác là những người có kiến thức về quản lý, xong điều quan trọng hơn cả, các bác là những người đã trọn đời gắn bó với đất nước Việt Nam, với dân tộc Việt Nam, với sự nghiệp của Đảng cộng sản Việt Nam. Chính vì vậy, các bác có thể đóng góp những ý kiến tâm huyết và dựa trên cơ sở khoa học cho đường lối phát triển đất nước, cho việc hoạch định chính sách và đất nước chúng ta đang rất cần những ý kiến như vậy

– Biện pháp thứ tư để làm tốt hơn nữa công tác vận động trí thức, đó là phải phát huy hơn nữa vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng trong việc giáo dục chính trị tư tưởng, cho việc truyền bá những kiến thức khoa học và công nghệ. Tôi chỉ xin nhắc đến Báo Khoa học và Đời sống, là cơ quan ngôn luận của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Nhiều năm về trước, từ khi tôi còn ngồi trên ghế nhà trường, Báo Khoa học và Đời sống đã dạy thế hệ chúng tôi lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm với nhân dân. Đó là những bài báo viết về những tấm gương của các nhà trí thức Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, đó là bài báo viết về nhà khoa học người Pháp Louis pasteur – người đã có câu nói nổi tiếng “Khoa học không có tổ quốc nhưng nhà khoa học phải có tổ quốc”. Trong những năm chiến tranh, Báo Khoa học và Đời sống dậy chúng tôi cách xây hầm trú ẩn, dậy cho chúng tô cách cầm máu vết thương và ngày hôm nay, khi mở lại những trang báo đã ố vàng tôi không khỏi cảm động bởi vì ngay từ những thời điểm khó khăn nhất, trên báo Khoa học và Đời sống vẫn có những bài báo giới thiệu về thành tựu chinh phục vũ trụ của Liên Xô, về nhà máy điện hạt nhân, về công nghệ chế tạo chất bán dẫn. Phải chăng ngay trong thời điểm khó khăn nhất, các nhà báo vẫn tin rằng chiến trang sớm muộn sẽ chấm dứt, đất nước chúng ta sẽ thống nhất, những kiến thức khoa học hiện đại sẽ rất cần cho những thế hệ sau này để xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn đúng như ý nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Rõ ràng báo chí đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách và định hướng nghề nghiệp đối với nhiều thế hệ trẻ Việt Nam. Tiếp tục truyền thống vẻ vang đó của báo chí trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng và truyền bá kiến thức KH&CN chính là một trong số những nhiệm vụ của Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam.

Kính thưa toàn thể Hội nghị!

Trong suốt 2 thế kỷ qua, do vị trí địa lý đặc biệt, đất nước chúng ta luôn bị những đất nước lớn nhòm ngó để tranh giành lợi ích và quyền lợi; trong những năm sắp tới, bên cạnh những thuận lợi cùng thời cơ, chắc chắn chúng ta sẽ phải đương đầu với không ít khó khăn, thách thức.

Đầu xuân năm nay, vào những thời khắc đầy thử thách đối với đất nước chúng ta khi dịch bệnh bùng phát, đường phố Hà Nội vắng tanh, thế nhưng tôi vẫn nhìn thấy đồng bào của chúng ta lễ mễ đưa thực phẩm đi tiếp tế cho những khu phố bị cách ly. Tôi vẫn nhìn thấy đồng bào của chúng ta lặn lội lên tận biên giới để thăm các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ, tôi hiểu rằng dịch bệnh quái ác kia có thể buộc chúng ta phải đình chỉ các chuyến bay, buộc chúng ta phải đóng cửa hàng quán, buộc chúng ta phải đeo khẩu trang để che kín mặt xong vô tình nó lại khơi dậy cái ý chí kiên cường, cái tinh thần đoàn kết, cái truyền thống đùm bọc, tương trợ, sẻ chia… Khối đại đoàn kết toàn dân dựa trên tình dân tộc, nghĩa đồng bào, dựa trên những giá trị tinh thần tốt đẹp nhất của dân tộc Việt Nam chính là nghĩa vụ và trách nhiệm của tất cả chúng ta trong đó có một thành viên là Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Nhân dịp kỷ niệm 90 năm ngày truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng tôi xin nhiệt liệt chúc mừng và xin trân trọng cảm ơn các thế hệ cán bộ Tuyên giáo đã hết lòng phối hợp, tạo điều kiện giúp đỡ để Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Cuối cùng, tôi xin kính chúc sức khỏe các đồng chí lãnh đạo, các vị khách quý cùng toàn thể các bác, các anh, các chị có mặt trong Hội nghị ngày hôm nay.
Xin trân trọng cảm ơn!

Đồng chí Trần Quốc Vượng và đồng chí Trương Thị Mai trao tặng Bằng khen cho các văn nghệ sỹ, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu năm 2020

Bài viết liên quan